Zima to dla konia nie tylko niższa temperatura. Zmienia się dieta, bo trawę zastępuje siano, konie mniej się ruszają i często piją za mało wody. Te zmiany najmocniej odczuwa układ pokarmowy, dlatego właśnie zimą częściej pojawiają się kolki, woda kałowa i spadek kondycji. Dobra wiadomość jest taka, że większości problemów można zapobiec kilkoma prostymi zmianami w codziennej opiece.
Siano to zimowe ogrzewanie
Koń nie grzeje się jedzeniem tak jak człowiek, tylko trawieniem. Ciepło powstaje głównie w jelicie grubym, gdzie mikroorganizmy rozkładają włókno z siana. Im więcej dobrego siana, tym więcej ciepła. Dlatego zimą to siano, a nie pasza treściwa, jest najważniejszym elementem diety.
Ile siana potrzebuje koń zimą? Przyjmuje się 1,5–2% masy ciała dziennie, czyli 7,5–10 kg dla konia o wadze 500 kg. W mroźne dni można dać więcej. Ważne, żeby przerwy w jedzeniu nie przekraczały 4–5 godzin. Pomaga siatka na siano, która wydłuża jedzenie i zajmuje konia w boksie.
Zmiana paszy – powoli
Przejście z pastwiska na siano to dla jelit konia duża zmiana. Mikroflora jelitowa musi przestawić się z soczystej trawy na suche, bogate we włókno siano. Gdy zmiana jest nagła, rośnie ryzyko kolki i zaburzeń trawienia.
Dlatego nową paszę warto wprowadzać przez 7–14 dni:
przez pierwsze dni ¾ dotychczasowej paszy i ¼ nowej,
potem pół na pół,
na koniec ¼ starej i ¾ nowej.
Tę samą zasadę stosuje się przy każdej nowej partii siana. Siano z różnych łąk i pokosów potrafi mocno się różnić.
Woda – największe zimowe ryzyko
Zimą konie piją wyraźnie mniej, szczególnie gdy woda jest lodowata. Tymczasem dorosły koń potrzebuje 20–50 litrów wody dziennie, a przy diecie opartej na suchym sianie nawet więcej. Za mało wody to jedna z najczęstszych przyczyn kolki zaparciowej.
Jak zachęcić konia do picia zimą?
Podawaj letnią wodę. Konie chętniej piją wodę o temperaturze ok. 10–15°C niż lodowatą.
Sprawdzaj poidła dwa razy dziennie. Zamarznięte poidło potrafi pozbawić konia wody na wiele godzin.
Zostaw dostęp do lizawki solnej. Sól naturalnie zachęca do picia.
Dodawaj wodę do paszy, np. w postaci namoczonej sieczki lub wysłodków.
Ruch nawet w złą pogodę
Codzienny ruch to nie tylko kondycja mięśni. Ruch pobudza pracę jelit i pomaga uniknąć zatorów. Nawet krótki wybieg albo spacer w ręku w mroźny dzień jest lepszy niż cały dzień w boksie. Jeśli padok jest oblodzony, warto znaleźć bezpieczny fragment albo skorzystać z hali.
Zdrowe jelita zimą
Zimowe zmiany, czyli nowa dieta, mniej ruchu i mniej wody, uderzają przede wszystkim w jelito grube konia. To tam żyją miliony mikroorganizmów, które trawią włókno, wytwarzają ciepło i wpływają na odporność. Gdy ich równowaga się zaburza, pojawiają się luźniejsze odchody, woda kałowa, gazy albo spadek apetytu.
W okresie przejścia na siano wielu właścicieli sięga po paszowe probiotyki i prebiotyki. Dobry probiotyk dla koni powinien mieć konkretny, nazwany szczep, krótki skład i nie zawierać cukru. Często wybierane są żywe kultury drożdży Saccharomyces cerevisiae, które wspierają pracę jelita grubego, w połączeniu z inuliną, czyli pożywką dla dobrych mikroorganizmów. Taki dodatek nie zastąpi siana i wody, ale może być rozsądnym wsparciem w trudniejszym okresie.
Derka – tak czy nie?
Konie z zimową sierścią, które mają dostęp do schronienia i siana, zwykle dobrze znoszą mróz bez derki. Derka przydaje się koniom ostrzyżonym, starszym, chudszym albo trenowanym intensywnie. Ważniejsze od samej derki jest to, żeby koń nie był mokry i wychłodzony, bo wiatr i deszcz męczą go bardziej niż sam mróz.
Zimowa lista kontrolna
stały dostęp do dobrego siana,
nowa pasza wprowadzana przez 7–14 dni,
letnia woda i sprawdzane poidła,
lizawka solna,
codzienny ruch,
kontrola masy ciała i kondycji co kilka tygodni,
przegląd zębów i odrobaczanie zgodnie z zaleceniami weterynarza.
Podsumowanie
Przygotowanie konia do zimy to przede wszystkim dbanie o układ pokarmowy: dużo siana, powolne zmiany paszy, woda, której koń chętnie pije, i ruch. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o żywieniu koni i zdrowiu ich jelit, praktyczne poradniki znajdziesz na blogu marki HH Premium.
